Στέλιος Καραγιάννης [IV ποιήματα] (μτφρ: José Antonio Moreno Jurado)

(I)
ΠΟΛΥΚΡΑΤΗΣ

Στον Λουίς Μανουέλ ντε λα Πράδα

Δεν ξέρω πως ήρθαν έτσι τα πράγματα κιʼαν έγιναν καταπώς τα αφηγείται και τα ιστορεί ο θείος Ηρόδοτος – πάντως στο βάθος φοβόμουν, γιατί όπου και να κινούσα το στρατό, όλα μου πήγαιναν καλά και κατʼευχήν που λένε. Χίλιες φορές μʼ ευνόησαν οι Μοίρες και μʼαρνήθηκαν οι συμφορές κιʼ ίσως αυτό να ήταν που δεν άρεσε στον Άμαση, τον εκλεκτό μου σύμμαχο και φίλο. Έπιασε το λοιπόν κιʼ εσύνταξε και μου ΄στειλε σʼ ένα χαρτί από πάπυρο ακριβό, μια τελευταία κιʼ ολιγόλογη επιστολή, όπου, ανεξήγητα, μου έλεγε πώς κάπου εδώ τελειώνει κι η μεγάλη μας φιλία. “Ανεξήγητο, ανεξήγητο” έλεγα και χειρονομούσα ανήσυχος εκείνο το εξαίσιο ανοιξιάτικο απόγευμα, λίγο μετά την καθιερωμένη μου επιθεώρηση στους θησαυρούς, χωρίς να ξέρω βέβαια πως ο Οροίτης εσχεδίαζε το θάνατό μου από μακριά, την ώρα που με λόγια περιπαιχτικά τον πλήγωνε και τον ονείδιζε στον κήπο του, την κραταιά μου δόξα διηγούμενος, αυτός ο άθλιος, ο Πέρσης Μητροβάτης.

(I)
POLYCRATES

A Luis Manuel de la Prada

No sé cómo llegaron hasta este punto las cosas y si sucederion tal y como las cuenta el divino Heródoto; de todos modos, sentía miedo en el fondo, porque,allá donde pusiera el ejército,todo me saldría bien y conforme a lo deseado,según dicen. En mil ocasiones me protegieron las Moiras y huyeron de mí las desgracias,y quizás fue eso lo que hizo enfadar a Amasis,mi fiel amigo y camarada. Cogió sus pertenencias, redactó y me envió, escrita en papel de un papiro carísimo,una última carta concisa,en la que me decía, incomprensiblemente, que, desde ese momento, ponía fin a nuestra gran amistad.“Inexplicable, inexplicable” decía,mientras gesticulaba inquieto en aquella exquisita tarde primaveral, poco después de mi inspección sagrada a los tesoros, sin saber exactamente que Oretes planeaba mi muerte desde lejos, en el momento en que lo hirió con palabras burlonas y lo despreció en su propio jardín, refiriéndole mi gloria y mi poder, aquel miserable Perses, Metrobates.

***

(II)
Ο ΦΥΣΙΚΟΣ ΚΑΙ Ο ΜΕΤΑΦΥΣΙΚΟΣ ΚΥΚΛΟΣ ΕΝΟΣ ΟΝΕΙΡΟΥ

Στον Χουάν ντε Λόξα

Ο πατέρας μου ονειρευόταν στη μέση του χωραφιού. Η ομορφιά και η δύναμη των ονείρων του αρκούσαν για να κελαηδήσουν όλα τα λυπημένα πουλιά, να χτυπηθούν ο δάκος και ο περονόσπορος, να ξανανθίσουν γιʼ άλλη μια φορά τα δέντρα. Τα όνειρα τού πατέρα μου, τα λυπημένα πουλιά, ο δάκος και ο περονόσπορος κιʼοι νέοι ανθοί στα δέντρα, αποτελούσαν έναν αδιάσπαστο κύκλο που η τελική του ηθική αναγωγή έφτανε ως και τον Ηράκλειτο, τον Εμπεδοκλή και τον Παρμενίδη. Ο πατέρας μου ονειρευόταν στη μέση του χωραφιού. Εγώ στη μέση ενός δωματίου. Η δύναμη και η ομορφιά των ονείρων μου είναι απʼ ότι φαίνεται άλλης τάξεως. Γιʼαυτό συνήθως καταλήγω σʼ ένα πονεμένο Ω! για την ιλαροτραγωδία του αποσπασμένου από τη Φύση σύγχρονου κόσμου. Κι αφού ένα μέρος του είμαι κι εγώ, ο κύκλος των αντικειμένων μου και των βιβλίων μου δεν έχει καμιά φυσική αναγωγή, δεν είναι εύκολο να προκαλέσει έστω ένα κελάηδημα πουλιού, και φυσικά, είναι εντελώς αδύνατο, να προφυλάξει έναν θέσει μεταφυσικό, από τη θλίψη και την ασυναρτησία του κόσμου.

(II)
EL CÍCLO FÍSICO Y METAFÍSICO DE UN SUEÑO

A Juan de Loxa

Mi padre soñaba en medio del campo.La belleza y la fuerza de sus sueños bastaban para hacer cantar a todas las aves entristecidas, para que desaparecieran la mosca del olivo y los hongos de semillas, y para que florecieran de nuevo, una vez más, los árboles. Los sueños de mi padre, las aves entristecidas, la mosca del olivo, los hongos de semillas y las nuevas flores en los árboles, cerraban un ciclo indisoluble, cuya relación ética llegaba hasta Heráclito, Empédocles y Parménides.Mi padre soñaba en medio del campo.Yo, en medio de mi pequeña y pobre habitación.La fuerza y la belleza de mis sueños son,al parecer,de otra clase. Por ello, suelo terminar de ordinario con un doloroso ¡Oh! por la tragicomedia del mundo actual alejado de la Naturaleza. Y, puesto que yo también formo parte de él,el ciclo de mis sueños literarios y de mis libros no tiene ninguna relación con esa naturaleza, no es fácil provocar, como mínimo, el canto de un ave y resulta imposible, naturalmente, proteger a un hombre metafísico de la tristeza y la incoherencia del mundo.

***

(III)
ΟΔΥΣΣΕΙΑ, ΦΑΝΤΑΣΤΙΚΗ ΡΑΨΩΔΙΑ

Στον Χοσέ Γκουτιέρεθ

«και µοναχά η ψυχή σαν όνειρο
πετώντας φτερουγίζει.
Τώρα στο φως µιαν ώρα
αρχύτερα κοίτα ν’ ανέβεις»
Oδύσσεια, XI(223-224)

Αν θυμάμαι καλά, όταν ήμουν παιδί, συλλογιζόμουνα επίμονα τον Οδυσσέα. Ζούσα τότε τη μέρα, σαν όνειρο, κατάντικρυ στη θάλασσα, καθισμένος στις άκρες των βράχων, διαβάζοντας Όμηρο, σχεδιάζοντας τα δικά μου ταξίδια. Κάποτε, έτυχε να σμίξουμε στο ίδιο πλήρωμα, στα ίδια δρομολόγια, στα ίδια μυθικά λιμάνια. Είχαμε φαίνεται κι οι δυο στο βλέμμα μας την ίδια αίσθηση, εκείνη τη βαθύτερη αίσθηση της νοσταλγίας. Πάει καιρός από τότε κι ο Οδυσσέας της νιότης μου, που τόσα και τόσα με δίδαξε στη ζωή, έχει αλλάξει ολότελα. Τις νύχτες έρχεται ανήσυχος στη γέφυρα και με κοιτάζει παράξενα· ιδιαίτερα με κοιτάζει παράξενα όταν δεν βρίσκουμε το δρόμο μας, τις ώρες της θαλασσοταραχής, ίσως ζητώντας μου βοήθεια, ίσως ζητώντας να του πω μια λέξη. Πάει καιρός από τότε· κι’ όμως δεν ξέρω τι θα ήθελα να του πω. Μπορεί να του μιλήσω ένα βράδυ με αστροφεγγιά· μπορεί και να του πω για κάτι που είναι απίθανο στις μέρες μας. Για κείνο το μακρύ υφαντό της Πηνελόπης του, που ετοιμάζει την επιστροφή, ή, και για μερικούς ανθρώπους που κουράστηκαν, που έχασαν οριστικά την άλλη αίσθηση, εκείνη τη βαθύτερη αίσθηση της νοσταλγίας.

(III)
ODISEA,RAPSODIA FANTÁSTICA

A José Gutiérrez

Y una vez exhalada
el alma vuela
como un sueño;
pues busca la luz.
Odisea, XI(223-224)

Si recuerdo bien,cuando era pequeño,pensaba mucho en Odiseo. Vivía entonces el día como un sueño, frente al mar,sentado en los salientes de las rocas,leyendo a Homero e imaginando mis propios viajes.A veces, ocurría que nos juntábamos en la misma tripulación,en los mismos cruces de caminos,en los mismos puertos míticos. Los dos teníamos, al parecer, en nuestras miradas el mismo sentimiento, el sentimiento profundísimo de la nostalgia. Hace bastante tiempo, y el Odiseo de mi juventud, que tanto y tanto me enseñó en la vida,ha cambiado por completo. Por las noches, llega intranquilo al puente y me mira con extrañeza. Y me mira con extrañeza especialmente cuando no encontramos nuestro camino en momentos de mar revuelto,quizás buscando ayuda en mí, quizás pidiendo que le diga una palabra. Hace tiempo desde entonces.Y, sin embargo, no sé que le hubiera dicho. Quizás le hable una noche de resplandor de estrellas. Quizás le hable también de algo que resulta increíble en nuestros días. De aquel gran tejido que su Penélope preparaba para su regreso. O de algunos hombres que se cansaron, que perdieron para siempre el otro sentimiento, aquel profundísimo sentimiento de la nostalgia.

***

(IV)
Ο ΜΟΝΟΛΟΓΟΣ ΤΟΥ ΟΡΕΣΤΗ

Στον Γιάννη Ρίτσο

«El sol no soprepasará sus medidas
si las jovenes Erinias de la Justicia
no se lo permiten».
Heráclito, “Sobre la naturaleza”, 94.

Στη νύχτα μου ο φόβος. Χθες βράδυ μόλις, έγινα φονιάς, σκοτώνοντας για εκδίκηση τη θλιβερή μου μάνα. Ήτανε τόσο φοβισμένη και δειλή, που έτρεμε όπως το δεντρί την ώρα που το πελεκάει ο ξυλοκόπος. Δεν ήθελα να ξαναδώ τη μαύρη λάμψη απʼ το μίασμα που χε βαθιά στα μάτια. Βύθισα με μανία το μαχαίρι μου μέσα στα στήθη τα ζεστά κιʼ ευθύς ξεπήδησε σαν ποταμός το μολυσμένο αίμα. Έγειρε τότε ξέπνοη επάνω στο χαλί κιʼ απόμεινε εκειδά μια δελεαστική βορά για τα σκυλιά και τα σαγόνια του Άδη. Μα να που τώρα ανεβοκατεβαίνω έξαλλος μέσα στης νύχτας τις καταπακτές, προσμένοντας απʼ τους θεούς μια δροσερή βροχή να ξεπλυθώ, κάτι σαν τελική και δίκαιη εξιλέωση από το φοβερό το μίασμα του μητροκτόνου. Εμένα, μʼ έμαθαν από μικρό οι συμφορές να ξεχωρίζω στη στιγμή όλους τους δίκαιους τους καθαρμούς και πότε είναι η ώρα που αρμόζει να μιλώ και πότε να σωπαίνω. Κιʼ αν ήμουνα ως το τέλος για όλους σας ο εκδικητής κι ο χαλαστής, ο λυτρωτής του Άργους, για μένανε ίσως νάτανε γραφτό να μην υπάρχει πια ησυχασμός, χαμόγελο, χαρά, ούτε γαλήνη του ύπνου.

(IV)
MONÓLOGO DE ORESTES

A Yannis Ritsos

«El sol no soprepasará sus medidas
si las jovenes Erinias de la Justicia
no se lo permiten».
Heráclito, “Sobre la naturaleza”, 94.

En mi noche, el miedo. Ayer, apenas anocheció, me convertí en asesino y maté a mi pobre madre por venganza. Era tan asustadiza y cobarde que temblaba como un árbol justo en el momento en que va a talarlo el leñador. No quería volver a ver el oscuro resplandor del crimen que tenía incrustado en los ojos.Sumergí con furia el puñal en sus cálidos pechos e inmediatamente saltó como un río la sangre infectada.Se despertó entonces jadeante sobre el tapiz y quedó allí,presa tentadora para los perros y la barbilla de Hades. Mas he aquí que, ahora, subo y bajo, fuera de mí, las trampillas de la noche, esperando de los dioses una lluvia fresca para enjuagarme,algo así como un justo sosiego final tras el terrible crimen de haber matado a mi propia madre. A mí, desde pequeño,las desgracias me enseñaron a distinguir en un instante todas las purificaciones justas, y cuándo está bien que hable y cuándo que me calle. Y si fuese hasta el final, para todos vosotros,el vengador y el destructor,el liberador de Argos, quizás estuviera escrito para mí que no existiera ya sosiego,sonrisa,alegría ni tranquilidad en el sueño.

***


Από τη συλλογή ποιημάτων του Στέλιου Καραγιάννη «Η έκπληξη της κάθε μέρας», Εκδόσεις Αστρολάβος/Ευθύνη, Αθήνα, 1992.
De la colección La sorpresa de cada día.Ediciones Astrolavos /Euthini, Atenas,1992.

Αναδημοσίευση από www.poiein.gr

 

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Φτιάξε site στο WordPress.com
Ξεκινήστε
Αρέσει σε %d bloggers: