Κατερίνα Μάτσα | Η κριτική του Νίκου Λέκκα στην κοινωνική υποκρισία

Νίκος Λέκκας: ΕΣΤΙΝ ΟΥΝ – κείμενα | Εκδόσεις: Φαρφουλάς, 2019

Ο Νίκος Λέκκας είναι ένας εξαιρετικά ευαίσθητος άνθρωπος, ποιητής και δημοσιογράφος. Στο  βιβλίο του, που μόλις εκδόθηκε, περιλαμβάνονται κείμενα, που έχουν δημοσιευθεί, τα περισσότερα, στον διαδικτυακό τόπο «εξιτήριον».

Με γλώσσα αιχμηρή ο Ν. Λέκκας κριτικάρει κάθε μορφή κοινωνικής υποκρισίας. Σιχαίνεται τον μικροαστισμό, τη θανατίλα της δημοσιογραφίας, την τυραννία της κανονικότητας. Ινδάλματά του οι καταραμένοι ποιητές, οι δημιουργοί του περιθωρίου, που το υμνεί, χωρίς να το εξιδανικεύει. «Γιατί έτσι μορφωνόμαστε μόνο· με τέτοια σενάρια παζολινικής αισθητικής. Στο επικίνδυνο και στο μη αποδεκτό…» (σ. 68).

Ο Ν. Λέκκας είναι βαθιά απελπισμένος «Από το στερητικό «πάντα» μέχρι το υπάρχον «τίποτα» δεν υπάρχει έξοδος διαφυγής· ούτε έξοδος κινδύνου· ποτέ· και ούτε στη νύχτα». Αυτή η απελπισία τον σπρώχνει στο να επιστρέψει, ξανά και ξανά, στην «παραμυθία» του κόσμου των ουσιών, έστω και σαν ανάμνηση. Γιατί, όπως λέει, «το μόνο που μας ενώνει με τη ζωή είναι οι αναμνήσεις· αν χαθεί η ζωή μοιραία και οι αναμνήσεις. Κι αν τη ζωή προσπαθήσαμε να την πετάξουμε στα σκουπίδια, τις αναμνήσεις τις κρατούσαμε ακριβά φυλαγμένες στο πιο αγνό σεντούκι της ψυχής.» Και σ’ ένα άλλο σημείο μιλά για τις αναμνήσεις «που σε σώζουν και σε ρημάζουν» (σ. 65).

Όλα τα κείμενα του βιβλίου αποπνέουν νοσταλγία για το παρελθόν που χάθηκε ανεπιστρεπτί. Και τώρα «ζούμε την έλλειψη σε όλο το είναι μας, σε όλη την ύπαρξή μας» (σ. 60). Ο άνθρωπος που υμνεί την πραότητα και την ποιότητα της ανθρώπινης ζωής, δεν καταφέρνει να τις βρει μέσα στην ζοφερή πραγματικότητα που ζούμε. Και καταφεύγει στην απομόνωση του σπιτιού και του χωριού, με ελάχιστες εξόδους. Γίνεται εκκεντρικός, προκλητικός, αθυρόστομος, «μια πινελιά περιθωρίου». Γράφει χαρακτηριστικά: «Ο εκκεντρικός νους: αυτός που με ‘σωσε· αυτός που με ρήμαξε». Και παρακάτω: «Γελάω, κλαίω, χλευάζω: τον εαυτό μου για την σωτηρία της ψυχής μου· κι άλλα πολλά· αδύνατον να γραφούν…» (σ. 56).

Η ζωή του ήταν πάντα πολύ δύσκολη, τίποτε δεν του χαρίστηκε. Συγκλονιστική η αναφορά του σε αυτά που ζήτησε και αυτά που πήρε από τη ζωή. «Θυμάμαι όταν ήμουν γύρω στα 7, ζήτησα από τη χήρα μάνα μου ένα πιάνο με ουρά κι ένα άλογο και το θεώρησαν μετατραυματικό σοκ. Ούτε μελώδικα από τη λαϊκή, ούτε γαϊδούρι είδα. Και στην εφηβεία μου· το απόγειο, ο οικογενειακός περίγυρος· φρικαρισμένος. Κι η απάντηση ήταν: κακοποίηση και ξύλο κι άσυλο· αλλά ο φόβος κάτι το σχεδόν άγνωστο. Ήξερα ότι εγώ είμαι δυνατός: χωρίς φόβο· μόνο με τρόμο, ένα τρόμο εντελώς εσωτερικό κι όπως πάντα υπόγειο» (σ. 75-76).

Όμως αυτό το πονεμένο, θλιμμένο μέχρις απελπισίας παιδί, μπορεί να ονειρεύεται ακόμα, να αγαπά και δοξάζει τη ζωή που είναι «ένα πυροτέχνημα».

Σε κάποιο από τα κείμενά του ο Νίκος Λέκκας γράφει χαρακτηριστικά: «τα όνειρα για μια αποδεκτή αντεργκράουντ ζωή ήταν το όνειρο» (σ. 17).

Και αλλού: «για μια κοινωνία αταξική, για μια ζωή απόλαυση, για μια τέχνη επαναστατική και για ένα μπουρλότο ζωή. Ένα μπουρλότο ζωής, ανάποδο απ’ ό,τι επικρατεί. Και μια τεράστια φωτιά να κάψει όλες τις ατζέντες, όλες τις αναμνήσεις που πονάνε ισάξια» (σ. 46).

«Έστιν ουν», ένα διαφορετικό βιβλίο, που αξίζει να διαβαστεί.

Κατερίνα Μάτσα

ΠΗΓΗ: Εφημερίδα Νέα Προοπτική | Δεκαπενθήμερο όργανο της Κ.Ε. του Εργατικού Επαναστατικού Κόμματος (ΕΕΚ – Τροτσκιστές) | Φύλλο 702, 14 Δεκέμβρη 2019 (σ. 15)

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Φτιάξε site στο WordPress.com
Ξεκινήστε
Αρέσει σε %d bloggers: