Αριστέα Τσάντζου | Τα «Μυθικά» της Σοφίας Δατσέρη

Αυτό που ξεχωρίζει τα «Μυθικά» της Σοφίας Δατσέρη είναι ότι ξεπερνούν το εικαστικό κομμάτι, την επιθυμία τους δηλαδή να είναι όμορφα. Τα «Μυθικά» της Σοφίας Δατσέρη, είναι πρωτίστως «έξυπνα»! Κι αυτό γιατί η Δατσέρη, με λίγα κιόλας έργα, καταφέρνει και «ποιεί» τη δική της κοσμογονία: μας κατακλύζει με φαντασία που διαπερνά τη φόρμα και συνενώνει τον χρόνο.

Γυναίκα
Μικτή τεχνική σε χαρτόνι
(70Χ100 εκ)


Μέσα από το έργο της αναδύεται η σύγχρονη Κρήτη ως συνέχεια του αρχαίου Μινωικού πολιτισμού, αλλά και της νεότερης παράδοσης όπως αποτυπώνεται στα αρχαιολογικά και λαογραφικά μουσεία της Κρήτης. Με ιδιαίτερο ύφος και τεχνική, η Σοφία Δατσέρη ξαναγράφει την «κρητική μυθολογία», συνδυάζοντας άλλοτε την τεχνοτροπία των Καμαραϊκών αγγείων, κεραμικών της Μεσομινωικής περιόδου που απεικονίζουν πολύπλοκα και καμπυλόγραμμα σχέδια ή μοτίβα γεμάτα φαντασία, και πιο σπάνια με θέματα από τον ζωικό και φυτικό κόσμο και άλλοτε στοιχεία από τη λαογραφική παράδοση, τη δημοτική ποίηση, τη ζωγραφική σε ύφασμα κ.ά.

Ο Κυνηγός
Μικτή τεχνική σε χαρτόνι
(70Χ100 εκ)


Ο Ψαράς
Μικτή τεχνική σε χαρτόνι
(70Χ100 εκ)


Οπωσδήποτε, τα «Μυθικά» προβάλλουν ανθρωποκεντρικό χαρακτήρα, σε αντίθεση με τα υπόλοιπα έργα της εικαστικού. Με μια προσεκτική ματιά, μπορούμε να διακρίνουμε στα έργα της τον σύγχρονο άνθρωπο στο αγροτικό περιβάλλον της κρητικής υπαίθρου, με τρόπο λαογραφικό, δηλαδή αφηγηματικό. Μέσα από τα έργα καθρεφτίζεται η πραγματικότητα που τα γεννά που δεν είναι παρά η βιωματική εμπειρία της ζωγράφου.

Ενδιαφέρον παρουσιάζει η απεικόνιση της γυναίκας, σε αντιπαραβολή με την εικόνα του άντρα. Η γυναίκα αποτυπώνεται ολόκληρη, με εμφανή άκρα, πόδια και χέρια, σε αντίθεση με τον άντρα που αποδίδεται μερικώς, καθώς είτε κρύβεται πίσω από το εργαλείο της δουλειάς -που προβάλλεται σε πρώτη θέαση-, είτε πίσω από κάποιο ζώο που χρησιμεύει επίσης στην εργασία (η βάρκα, το μελίσσι, το κυνηγόσκυλο), αναδεικνύοντας με αυτόν τον τρόπο τη σημαντικότητα της εργασίας για τον άντρα ως προέκταση προς ένα αντρικό ιδεώδες.

Αμαζόνα
Μικτή τεχνική σε χαρτόνι
(70Χ70 εκ)


Anima feminine
Μικτή τεχνική σε χαρτόνι
(70Χ70 εκ)


Στη φαντασία της Σοφίας Δατσέρη, η γυναίκα μοιάζει να έχει κατακτήσει την ακεραιότητά της. Είναι δυνατή, μυώδης και κυρίαρχη, είτε στέκεται όρθια («Γυναίκα»), είτε κάθεται στο παγόνι («Αμαζόνα»). Η Σοφία Δατσέρη αντικαθιστά στον μύθο το άλογο της αμαζόνας με παγόνι, ενώ τα μάτια της ουράς του παγονιού που συμβολίζουν τη φαντασία τα τοποθετεί στη φούστα της γυναίκας. Η γυναίκα είναι ομορφιά, είναι φαντασία, είναι δημιουργία, είναι ένα πολυδιάστατο σύμβολο, όπως διαφαίνεται στο «Anima feminine». Δεν είναι μία «Anima», αλλά τρεις οι γυναίκες, οι οποίες εκ νέου τοποθετούνται ψηλά, ίσως ενδόμυχα, για να τονίσει τη σημαντικότητα της θηλυκής πλευράς του ανθρώπου, εκείνης που δημιουργεί που «παράγει έργο», εξ ου και η θεματική: τα επαγγέλματα του ψαρά, του κυνηγού, του μελισσοκόμου, του γεωργού και κτηνοτρόφου· αρχαία και πάντα επίκαιρα και σημαντικά. «Η ζωή είναι ένας δημιουργικός μόχθος», μοιάζει να ψιθυρίζει η δημιουργός· η ζωή είναι ο καρπός του μόχθου, όπως ακριβώς και το εικαστικό της έργο. Η δημιουργία· μια σωτήρια δύναμη στην εποχή που διανύουμε.

Μελισσοκόμος
Μικτή τεχνική σε χαρτόνι
(70Χ100 εκ)


Μυθικό
Μικτή τεχνική σε χαρτόνι
(70Χ70 εκ)


Ο καλός δράκος
Μικτή τεχνική σε χαρτόνι
(70Χ70 εκ)


Η φαντασία της εικαστικού αποτυπώνει τη μεγάλη της αγάπη για την Κρήτη, καθώς οι φόρμες των δύο έργων συγκλίνουν στο περίγραμμα του χάρτη της Κρήτης. Παρατηρώντας το «Μυθικό», νιώθουμε ότι ο Φοίνικας παραπέμπει στο διάσημο φοινικόδασος του Βάι, ο σταυρός στα διάσπαρτα εκκλησάκια στις λοφώδεις απολήψεις του Ψηλορείτη, κ.ο.κ. Ενώ ο «Δράκος», στο ομώνυμο έργο, μοιάζει με τρισδιάστατη απεικόνιση του νησιού. Η φαντασία της ζωγράφου δημιουργεί μια νέα φόρμα που συνενώνει το ηλιακό σύμβολο του Δράκου με την Κρήτη. Ένας ηλιακός τόπος, ένας τόπος έμπνευσης, δημιουργίας, αλλά πρωτίστως σοφίας, όπως αποκαλύπτει η γυναίκα–ήλιος, στον πίνακα «Anima feminine». «Μυθικό», το νησί της Κρήτης, «γυναίκα ήλιος», τόπος αυτάρκης κι ανεξάρτητος, τόπος έμπνευσης και δημιουργίας, τόπος ηλιόλουστος και σοφός, όπως και ο άνθρωπος στην ζωγραφική της Δατσέρη.

Τα «Μυθικά», μια γνήσια, ώριμη και αυθεντική φωνή που οπωσδήποτε οφείλουμε να συμπεριλάβουμε στους θησαυρούς της σύγχρονης λαογραφίας. 

Η Σοφία Δετσέρη γεννήθηκε στην Ιεράπετρα της Κρήτης το 1971 και σπούδασε Ιστορία στο Ιόνιο Πανεπιστήμιο. Παρακολούθησε μαθήματα ζωγραφικής από καλλιτέχνες της Ιεράπετρας. Από το 1995-1999 ασχολήθηκε με τη ξυλογλυπτική, τη λιθογλυπτική και τον κρητικό αργαλειό. Από το 2000 έως σήμερα ασχολείται με τη ζωγραφική. Έχει πραγματοποιήσει ατομικές εκθέσεις και έχει συμμετάσχει σε ομαδικές στην Ιεράπετρα και στον Άγιο Νικόλαο της Κρήτης. Έργα της βρίσκονται σε ιδιωτικές συλλογές.

Σχολιάστε

Εισάγετε τα παρακάτω στοιχεία ή επιλέξτε ένα εικονίδιο για να συνδεθείτε:

Λογότυπο WordPress.com

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό WordPress.com. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Google

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Google. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Twitter

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Twitter. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Φωτογραφία Facebook

Σχολιάζετε χρησιμοποιώντας τον λογαριασμό Facebook. Αποσύνδεση /  Αλλαγή )

Σύνδεση με %s

Blog στο WordPress.com.

ΠΑΝΩ ↑

Create your website with WordPress.com
Ξεκινήστε
Αρέσει σε <span>%d</span> bloggers: